DANTUMADIEL - De Vereniging Agrarisch Landschapsbeheer Dantumadeel (VALD) is gestart met het project “herstel landschap Dantumadeel”. Doel van het project is om het unieke elzensingelgebied in Dantumadiel te herstellen en te versterken. De vereniging coördineert samen met Landschapsbeheer Friesland dit project en houdt hierbij nauw contact met de Gemeente.
De gemeente Dantumadiel is onderdeel van het Nationaal Landschap “de Noardlike Fryske Wâlden”. Kenmerkend voor het gebied is het omvangrijke netwerk van elzensingels, dat uniek is voor Nederland. Het gebied is cultuurhistorisch van grote waarde (de ontstaansgeschiedenis is er nog duidelijk in herkenbaar)  en ook voor bezoekers en toeristen is het een aantrekkelijk gebied. Nog belangrijker is het dat de inwoners “de smûke Wâlden” heel erg waarderen en daaraan ook een stuk identiteit ontlenen. De VALD, evenals zusterverenigingen in andere gemeenten, zet zich in voor het behoud en daar waar mogelijk de versterking van het landschap.

Het coulisselandschap gevormd door de elzensingels had in de periode van 1850 tot 1950 zijn grootste verbreiding. De singels met ondergroei hadden een functie als veekering en het hout van de uitgegroeide elzen werd voor veel gebruiksvoorwerpen en brandhout gebruikt . Elke 20 tot 25 jaar werd de wal gekapt, zodat de uitlopers weer een dichte afscheiding vormden. De boeren hadden baat bij het in stand houden van het landschap. Door de schaalvergroting in de landbouw ontstond een kentering. De singels hadden geen gebruiksfunctie meer en vormden een lastig element in het bewerken van het land. Eigenlijk is het uniek dat het landschap anno 2010 nog zo intact is en dat is alleen mogelijk geweest door de binding van de eigenaren met het landschap. Wel is er een situatie ontstaan met veel oude en uitgegroeide elzen. Door kap wordt de cyclus, die nodig is voor het in stand houden van het landschap en de daaraan gekoppelde biodiversiteit, hersteld.
De VALD zet zich in om dit herstel van de grond te krijgen. In de  winterseizoenen 2010 en 2011 zullen in totaal zo’n 10 kilometer aan singels worden aangepakt. De vereniging heeft op basis van bestaande landschapsplannen een eerste selectie gemaakt van singels die aan de beurt zijn. Verder wordt in “het veld” gekeken waar herstel noodzakelijk is. Bij de selectie wordt zoveel mogelijk met spreiding over het gebied rekening gehouden zodat niet een te grote oppervlakte in één keer wordt aangepakt. De kap vindt in de wintermaanden plaats en her en der zijn de resultaten al zichtbaar. Op het eerste oog lijkt het dat de singel gaat verdwijnen, maar op de gekapte stobben vormen zich gemakkelijk veel nieuwe loten en  bij goed beheer onstaat er binnen enkele jaren een mooie dichte singel met een grotere landschappelijke en ecologische waarde. Her en der wordt een vitale boom, een staander, gespaard als beeldbepalend element die bovendien kan dienen als orientatiepunt voor ondermeer vleermuizen. Na de kap wordt een raster geplaatst om de nieuwe loten tegen het vee te beschermen en worden ontstane gaten in de singels opgevuld met nieuwe aanplant. De kapronde wordt zoveel mogelijk uitgevoerd door de leden van de VALD. Inmiddels zijn zo’n 150 boeren en grondeigenaren in Dantumadeel lid van de Vereniging.   

De Vereniging heeft in 2009 subsidie aangevraagd en ook gekregen voor dit project. Het project wordt ondersteund door de Provinsje Fryslân en Gemeente Dantumadiel. Een deel van kosten wordt opgebracht door de leden van VALD.